احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

373

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

جدوار نام‌هاى ديگر : جدوا - زدوار - ژدوار - سطوال Zedoaire - Zedoary مشخصات : ساقهء زيرزمينى يا بيخ گياهى از خانوادهء زنجبيل Zingiberaceae است ، داراى برگهايى بلند شبيه برگ زردچوبه به طول حدود يك متر . گلهاى آن زردرنگ است . ساقهء زيرزمينى آنها شبيه سعد و به ضخامت حدود يك انگشت ، ضخيم و سخت و كمى تلخ و سطح بيرونى آن خاكسترى تيره يا سياه و مغز آن بنفش است ، وقتى آن را بسايند گرد آن بنفش و طعم آن تلخ مىگردد . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : سينئول - كامفن - زينجىبرن - بونئول - كامفور - كوركومين - زئودارين - صمغ - رزين - اسانس - نشاسته خواص درمانى : 1 - اگر 5 / 0 تا 2 گرم از آن برحسب مزاج و سن مختلف كوبيده و خورده شود . مدرّ و بادشكن و تقويت‌كننده است ، براى حل كردن خون لخته‌شده در رگ يا بلادكلوتس و تسهيل و تسريع جريان خون در رگها و كاهش درد پشت و شكم در دوران عادت ماهيانه تجويز مىشود ، براى درمان و با و ناراحتىهاى قلبى و سوزاك و گزش مار مفيد مىباشد ، قاعده‌آور است و در موقع عادت ماهيانهء نامنظم مصرف مىشود . مقوى كبد و احشاء و آلات درون شكم است ، براى رفع جميع سموم سرد و گرم پادزهرى مؤثر خواهد بود ، بازكنندهء انسداد و گرفتگىهاى مجارى است ، مسكن دردها و مقوى چشم مىباشد ، براى افزايش اشتها و تحريك و افزايش نيروى جنسى خيلى مؤثر و منعظ است ، براى درمان صرع ، فلج ، لقوه ، رعشه ، سستى ، بىحسى ، خواب‌رفتگى اعضا ، استسقا ، يرقان ، ضعف معده ، خرد كردن سنگ مثانه ، رفع سختى ترشح ادرار ، رفع عفونت از اخلاط و اكثر بيماريهاى سرد مؤثر مىباشد ، اگر در هفتهء اول پس از وضع حمل براى رفع ضعف به مادر خورانده شود مؤثر مىباشد . 2 - در موارد دشوارى وضع حمل اگر يك گرم از آن ساييده و با آب شنبليله يا شيرهء خارخسك يا جلاب بخورند وضع حمل آسان مىشود . 3 - اگر بچه در شكم مرده باشد و بدن در اثر آن مسموم شده باشد و يا در وقت تولد بچه مادر دچار ضعف بسيار شده باشد و يا خون نفاس زيادى از رحم جارى شده و در اثر آن ضعف بسيار عارض شده باشد . به مدت يك هفته هر روز صبح ناشتا 5 / 0 گرم از سائيده‌شدهء آن را با گلاب مخلوط كرده و به بيمار بدهيد ، مؤثر مىباشد . 4 - در مورد اكثر بيماريهاى مغزى بچه‌هاى كوچك ، اگر مقدار كمى از آن را سائيده با شير مادر به بچه بخورانند مفيد است و در مورد جوانان مىتوانند 2 تا 5 / 2 گرم آن را ساييده و مخلوط با